Verified · २९ सप्टें, २०२६
GST अंतर्गत RCM — रिव्हर्स चार्ज यादी व तपासणी
ज्या माल व सेवांवर रिव्हर्स चार्जअंतर्गत पुरवठादार नाही तर प्राप्तकर्ता GST भरतो त्या शोधा. इंग्रजी किंवा मराठी, कोणत्याही भाषेत शोधा.
✓ अधिकृत अधिसूचनांनुसार पडताळले · २९ सप्टें, २०२६ · आम्ही पडताळणी कशी करतो →
रस्त्याने मालवाहतूक (GTA)
सेवा- पुरवठादार:
- फॉरवर्ड चार्जअंतर्गत 12% दराने कर भरण्याचा पर्याय न निवडलेली मालवाहतूक एजन्सी
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कारखाना, सोसायटी, सहकारी संस्था, नोंदणीकृत व्यक्ती, बॉडी कॉर्पोरेट, भागीदारी फर्म, कॅज्युअल करपात्र व्यक्ती
GTA घोषणेद्वारे फॉरवर्ड चार्ज स्वीकारू शकते; तेव्हा RCM लागू होत नाही.
कायदेशीर सेवा
सेवा- पुरवठादार:
- वैयक्तिक वकील, ज्येष्ठ वकील किंवा वकिलांची फर्म
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- करपात्र क्षेत्रातील कोणतीही व्यावसायिक संस्था
लवाद न्यायाधिकरणाच्या सेवा
सेवा- पुरवठादार:
- लवाद न्यायाधिकरण
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही व्यावसायिक संस्था
प्रायोजकत्व सेवा
सेवा- पुरवठादार:
- कोणतीही व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- बॉडी कॉर्पोरेट किंवा भागीदारी फर्म
शासन किंवा स्थानिक प्राधिकरणाच्या सेवा (स्थावर मालमत्ता भाडे, टपाल, वाहतूक यांसारखे अपवाद वगळून)
सेवा- पुरवठादार:
- केंद्र/राज्य शासन, केंद्रशासित प्रदेश किंवा स्थानिक प्राधिकरण
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही व्यावसायिक संस्था
संचालकाच्या सेवा
सेवा- पुरवठादार:
- कंपनी किंवा बॉडी कॉर्पोरेटचा संचालक
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- ती कंपनी किंवा बॉडी कॉर्पोरेट
कर्मचारी म्हणून पूर्णवेळ संचालकाला दिलेले वेतन पुरवठा नाही.
विमा एजंटच्या सेवा
सेवा- पुरवठादार:
- विमा एजंट
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- विमा व्यवसाय
वसुली एजंटच्या सेवा
सेवा- पुरवठादार:
- वसुली एजंट
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- बँक, वित्तीय संस्था किंवा NBFC
साहित्यिक, संगीतविषयक किंवा नाट्यमय कृतींच्या कॉपीराइटचे हस्तांतरण किंवा परवाना
सेवा- पुरवठादार:
- लेखक, संगीतकार, छायाचित्रकार, कलाकार
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- प्रकाशक, म्युझिक कंपनी, निर्माता
लेखक नोंदणी करून व घोषणा देऊन RCM मधून बाहेर पडू शकतो.
सुरक्षा सेवा (सुरक्षा कर्मचाऱ्यांचा पुरवठा)
सेवा- पुरवठादार:
- बॉडी कॉर्पोरेट व्यतिरिक्त कोणतीही व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- नोंदणीकृत व्यक्ती (कंपोझिशन करदाते व फक्त TDS नोंदणी वगळून)
प्रवाशांसाठी तयार केलेल्या मोटार वाहनाचे भाडे, ज्यात इंधन खर्च समाविष्ट आहे
सेवा- पुरवठादार:
- ITC शिवाय 5% आकारणारी बॉडी कॉर्पोरेट व्यतिरिक्त व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- बॉडी कॉर्पोरेट
निवासी घराचे भाडे
सेवा- पुरवठादार:
- कोणतीही व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- नोंदणीकृत व्यक्ती
18 जुलै 2022 पासून. जेथे मालक स्वतः राहण्यासाठी वैयक्तिक नात्याने भाड्याने घेतो तेथे लागू नाही.
व्यावसायिक स्थावर मालमत्तेचे भाडे
सेवा- पुरवठादार:
- नोंदणी नसलेली व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- नोंदणीकृत व्यक्ती (कंपोझिशन करदाते वगळून, 16 जानेवारी 2025 पासून)
10 ऑक्टोबर 2024 पासून लागू.
सेवांची आयात
सेवा- पुरवठादार:
- भारताबाहेरील व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- भारतातील कोणतीही व्यक्ती (करपात्र नसलेले ऑनलाइन प्राप्तकर्ते वगळून)
SEBI योजनेअंतर्गत रोखे कर्जाऊ देणे
सेवा- पुरवठादार:
- कर्ज देणारा
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कर्ज घेणारा
काजू, साल न काढलेले
माल- पुरवठादार:
- शेतकरी
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही नोंदणीकृत व्यक्ती
बिडी गुंडाळण्याची पाने (तेंदू)
माल- पुरवठादार:
- शेतकरी
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही नोंदणीकृत व्यक्ती
तंबाखूची पाने
माल- पुरवठादार:
- शेतकरी
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही नोंदणीकृत व्यक्ती
रेशीम धागा
माल- पुरवठादार:
- कच्च्या रेशमापासून किंवा रेशीम किड्यांच्या कोशांपासून रेशीम धागा बनवणारी व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही नोंदणीकृत व्यक्ती
कच्चा कापूस
माल- पुरवठादार:
- शेतकरी
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही नोंदणीकृत व्यक्ती
लॉटरीचा पुरवठा
माल- पुरवठादार:
- राज्य शासन, केंद्रशासित प्रदेश किंवा स्थानिक प्राधिकरण
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- लॉटरी वितरक किंवा विक्री एजंट
वापरलेली वाहने, जप्त व अधिग्रहित माल, जुना व वापरलेला माल, कचरा व भंगार
माल- पुरवठादार:
- केंद्र/राज्य शासन, केंद्रशासित प्रदेश किंवा स्थानिक प्राधिकरण
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- कोणतीही नोंदणीकृत व्यक्ती
धातू भंगार (प्रकरणे 72–81)
माल- पुरवठादार:
- नोंदणी नसलेली व्यक्ती
- प्राप्तकर्ता GST भरतो:
- नोंदणीकृत व्यक्ती
10 ऑक्टोबर 2024 पासून. जेथे लागू असेल तेथे प्राप्तकर्त्याने 2% TDS कापणे आवश्यक आहे.
FY 2026-27 · GST 2.0 स्लॅब (5% / 18% / 40%) 22 Sept 2025 पासून · व्याज फक्त निव्वळ रोखीवर (s.50 proviso, CBIC Circular 26/2022)gst.gov.in वर तपासा →WhatsApp वर शेअर करा
फक्त अंदाजासाठी. हे कॅल्क्युलेटर २९ सप्टें, २०२६ पर्यंतच्या नियमांवर आधारित आहे. हा कायदेशीर किंवा कर सल्ला नाही. रिटर्न दाखल करण्यापूर्वी किंवा पेरोल बदलण्यापूर्वी अधिकृत अधिसूचना पहा किंवा चार्टर्ड अकाउंटंट / कामगार कायदा तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
या टूलने तुम्हाला योग्य उत्तर दिले का?
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
भाड्यावर RCM द्यावा लागतो का?
नोंदणीकृत व्यक्ती कोणाकडूनही भाड्याने घेतलेल्या निवासी मालमत्तेवर आणि नोंदणी नसलेल्या मालकाकडून भाड्याने घेतलेल्या व्यावसायिक मालमत्तेवर RCM भरतो.
RCM रोखीने भरला जातो का?
हो. अन्यथा पात्र असल्यास त्याच रिटर्नमध्ये त्यावर ITC क्लेम करता येतो.
मला इनव्हॉइस द्यावे लागेल का?
हो. नोंदणी नसलेल्या व्यक्तींकडील पुरवठ्यासाठी स्वयं-इनव्हॉइस आणि पेमेंट व्हाउचर द्या.